Nederlanders zeiken graag, en ik ben daarin geen uitzondering. Niks fijners dan even flink inhakken op de politiek, het land, de mensen, noem maar op. Maar soms voel ik me net Rita Verdonk en denk: ik ben trots op Nederland. Vooral tegenover mensen uit het buitenland mag ik ons kikkerlandje graag fel verdedigen. Geen slecht woord over de Wallen, de koffieshops, en het homohuwelijk, dat zijn namelijk allemaal dingen die Nederland in mijn ogen ontzettend tof maken. Voorbeelden van een liberale denkwijze, en daar ben ik trots op.

Radiocolumn: Gefeliciteerd

Maar er zijn een aantal dingen in ons land, die mogen van mij door de gehele wereld afgezeken worden. In het bijzonder heb ik het dan over onze feestcultuur. Nee, niet koninginnendag (want dat is tof) of carnaval (minder tof, maar dat wil ik ook nog wel verdedigen). Nee, het gaat om verjaardagsfeestjes en andere handjeschudfestijnen. Wij Nederlanders hebben namelijk de neiging om ons te houden aan volstrekt idiote etiquette, die door geen gezond mens uit te leggen zijn.

Welke onverlaat heeft bedacht dat in een kringetje zitten en iedereen feliciteren – en door iedereen gefeliciteerd worden – leuk is? Dat het ergens op slaat? Dat je er niet uitziet als een enorme debiel?

Laatst was ik op een bruiloft waar ook een aantal buitenlandse mensen aanwezig waren. We nestelden ons in het gemeentehuis in de achterkant van de zaal en keken hoe het huwelijk voltrokken werd. So far, so good. Na de plechtigheid ging de ambtenaar van de burgelijke stand de hele voorste rij af om iedereen te feliciteren met het bruidspaar. Mijn tenen trokken krom in mijn schoenen. Ook de buitenlandse vrienden viel het op; “What is she doing?” “Ehm, she’s congratulating people” antwoordde ik. “But why?” werd mij gevraagd “the other people didn’t get married, did they?”. “Ehm, well…you see…it’s…ehm…that’s just how it is”. Mijn gesprekspartner rolde met zijn ogen.

Dat moment was reden voor iemand anders om het fenomeen ‘hollands verjaardagsfeestje’ aan te snijden. Waarom zit iedereen in zo’n stomme kring? Waarom moet je bij binnenkomst die kring rond gaan, en waarom zou je het nichtje van iemands moeder moeten feliciteren als ze zelf niet jarig is? Weer had ik geen enkel goed antwoord klaar.

Waarom doen we dit eigenlijk? Ik ben er van overtuigd dat beide partijen er namelijk helemaal geen zin in hebben. Niemand die in die kring zit, wil dat zijn gesprek elke keer onderbroken wordt als een nieuwe bezoeker het kringetje rond gaat, en geen enkel persoon die de kamer binnenloopt wil al die onbekenden feliciteren. We zitten vast in een etiquette-houdgreep, en niemand durft als eerste los te laten. Wat we nodig hebben is een moment waarop het hele land met elkaar afspreekt om met deze droevige vertoning te kappen.

Misschien moet ik Rutte even bellen, kijken of het in het nieuwe regeringsakkoord kan. Tot die tijd blijf ik nog steeds onze cultuur verdedigen, maar als het op kringetjes en feliciteren aankomt rol ik samen met mijn buitenlandse vrienden, gewoon mijn ogen.